Spiegeltent Swingband brengt funky jazz uit jaren veertig
'Propaganda voor de goede jazz'

DE BILT - Jelle van der Zee speelde met zijn 'Spiegeltent Swingband' enkele jaren in eetcafé De Griffel aan de Hessenweg in De Bilt en nu op dinsdagen en donderdagen in het Fulcotheatercafé in IJsselstein. "We zagen deze jazzavonden als een propaganda voor de goede jazz", zegt Jelle van der Zee, die in de jaren tachtig model stond voor het beeld van de trompet-speler, dat in het achterste gedeelte van De Griffel staat. Het is een ode van Jits Bakker aan Louis Armstrong, die net als Jelle van der Zee autodidact was. Dit is te zien aan de stand van de vingers: iedere trompettist houdt die op de ventielen, maar zowel de verbeelde trompettist als Van der Zee houdt zijn vingers in de lucht. Jelle van der Zee is geboren en getogen in de gemeente De Bilt. Hij was het buiten-beentje van een christelijk gezin met zeven kinderen. Zijn vader hoopte dat hij dominee zou worden en plaatste hem zelfs op een internaat voor predikanten. De jonge Van der Zee blies echter liever op zijn trompet in cafés en zocht zijn eigen weg. Zo speelde hij vanaf 1957 in The Four B's (Bilthovense Betere Bop Band), die later herdoopt werd in The Rainy City Seven. Hiermee tourde hij heel Nederland af. "In de studentenwereld was het in die tijd DE dixielandband. In de jaren zestig speelde ik onder meer in de Jimmy Walker Feetwarmers, een twaalf-mansorkest dat bigbandmuziek uit de jaren twintig bracht". Voor Van der Zee was ook geen carrière weggelegd in de Fortis lakfabriek in Den Dolder, opgericht door zijn vader. Hij volgde liever een opleiding tot reclame-ontwerper aan de Academie voor Beeldende Kunsten in Rotterdam. Twaalf jaar lang deed hij de PR bij het Utrechts Nieuwsblad, totdat hij zich afvroeg of hij dit zijn leven lang wilde doen."Dat was niet het geval en dus zegde ik op mijn 36ste mijn baan op, en wel onder het motto 'Meer geluk met minder geld'. Ik wilde niet meer dan twintig uur per week werken en ben toen zelfstandig PR-adviseur geworden. Het geluk zocht ik in de overige twintig uur: ik houd van muziek, ben een goede organisator en wilde een jazzclub beginnen. Een mobiele". In België deed hij toen in 1979, zoals hij het omschrijft, '" de vondst van de eeuw': een mobiele danssalon, verpakt in twee oude vrachtwagens, compleet met dansvloer, een podium, een buffet van tien meter lang, een kroon-luchter met 32 Parijse bollampen, 16 nissen en 32 spiegelwanden. "Ik moest mezelf in de arm knijpen om te zien of ik niet droomde. Dit was tien maal mooier dan ik in gedachten had. Ik heb mijn auto verkocht en alles bij elkaar geschraapt om de tent te kunnen betalen. Op een stukje land dat toen nog braak lag, hebben we de tent opgezet om te zien wat er nog aan opgeknapt moest worden. Om het gevaarte in drie dagen tijd op te kunnen zetten, had ik zes mensen nodig. Er bleken maar liefst 700 bezoekers in te kunnen. Tijdens het opzetten kwam de burgemeester langs om te vertellen dat we hiervoor wel een vergunning nodig hadden. Voor de twee weken die we nodig hadden om de tent te restaureren en te schilderen, hebben we toen een kampeervergunning gekregen. " Binnen een jaar werd de spiegeltent de grootste festival-attractie in West-Europa: hij stond op alle culturele festivals, van de Berliner Festspiele tot het Edinburgh Festival. Spiegeltent Swingband, happy jazz! Sinds Jelle van der Zee in 1979 de wereld verraste met een oude Belgische danssalon onder de naam The Famous Spiegeltent was er nauwelijks tijd om zelf met zijn cornet en warme zangstem de bühne op te gaan. Maar toen Martien Beenen (ex Dutch Swing College), Jacques Kingma (ex Ted Easton's Jazzband) en Ton Hameeteman (Reunion Jazz Band) de unieke sfeer van Jelle's Spiegeltent ontdekten was gelijk ook een nieuwe band geboren: De Spiegeltent Swingband! Met Stichts maatje Dingeman 'Swingeman' Binkhorst op tenor- en baritonsax, clarinet-virtuoos Hans Verheul (o.a. Harbour Jazzband) altsax en 'Professor' Henk Sprenger op de Gibsongitaar zijn ze nog steeds een geweldig swingende en funky band met onderhoudende happy jazz. Zie ook www.zeesite.nl en Spiegeltent Swingband op YouTube.

Nu op CD verkrijgbaar: Fifty years in Jazz

Van der Zee heeft de inmiddels Famous Spiegeltent in 1995 in Schotland verkocht en heeft nu nog de wat kleinere Spiegeltent ‘Galerie Palace’ tent voor kleinere evenementen. Van der Zee: "Veel mensen wilden naast de tent ook die trompettist huren, en zo is de "Spiegeltent Swingband" geboren, die nu alweer tien jaar bestaat. Hierin zitten grotere muziekanten en ik voel mij dan ook bevoorrecht om met zulke talenten te mogen spelen. Din Binkhorst (tenor-saxofoon) komt uit De Bilt en is mijn oudste muziek-vriend. Ton Hameeteman (piano) speelt ook in de Reunion Jazzband, bestaande uit leden van de vroegere Dutch Swing College Band. Jacques Kingma (bas) heeft jarenlang in de Ted Easton's Jazzband gespeeld. En Martien Beenen (drums) heeft vijftien jaar lang in de glorietijd van de Dutch Swing College Band gespeeld. Ik mag met deze talenten als ongeschoolde muzikant meeblazen en de zang verzorgen." Geen Trend De 'Spiegeltent Swingband' brengt swingende jazz uit de jaren veertig, waarvan Chicago het centrum was, maar ook funky en latin jazz. "De jazz is jammer genoeg wat achterop geraakt. We hebben momenteel het 'streetlive-tijdperk': drie zangeressen, een gitaar, keyboard, drums en een bas, en als de mensen er geld voor over hebben, wordt er ook nog een blik blazers open getrokken. Toch ben ik ervan overtuigd, dat de jazz weer helemaal terugkomt, als er weer eens een grote ster opstaat. Jazz is geen trend, maar is er voor de eeuwigheid." De band oefent eenmaal in de maand, onder andere bij Van der Zee thuis. "Op een gegeven moment vroegen we ons af waarom we deze repetitie-avond niet zouden benutten voor een gratis optredens in theatercafe’s. Een jazzcafé is de ideale ambiance voor een jazzband: wij staan op een verhoging, recht tegenover de bar, zoals je ook vaak in Amerikaanse cafés ziet. We hebben gemerkt, dat het publiek het erg leuk vindt. Er zitten tijdens zo'n optreden ook stukken bij die we nog nooit gespeeld hebben. Ik ben meestal degene die een stuk voorstelt, we zoeken er de goede toonaard bij en gaan het dan spelen." "Deze optredens zijn inmiddels een leuke traditie worden.", aldus Jelle van der Zee.